Σελίδες

Πέμπτη, 30 Απριλίου 2020

Ο Απρίλης και οι Καιροί του (4)

Ο μήνας Απρίλης στην Ελλάδα
Ο Απρίλιος στην Ελλάδα είναι γενικά ένας ήπιος μεταβατικός μήνας, με μέσο όρο θερμοκρασίας γύρω στους 15 βαθμούς Κελσίου, μέση μέγιστη θερμοκρασία στους 20 βαθμούς Κελσίου και μέση ελάχιστη γύρω στους 11 βαθμούς Κελσίου. Οι υψηλότερες θερμοκρασίες παρατηρούνται στη νότια Ελλάδα με πρωταγωνιστή την Κρήτη και οι περισσότερες βροχοπτώσεις στη δυτική. Ο μέσος αριθμός ημερών βροχόπτωσης δεν ξεπερνάει τις 8 και η ποσότητα της βροχής, χονδρικά, τα 30 χιλιοστά. (1). Οι άνεμοι του Απρίλη είναι ηπιότεροι από εκείνους του Μαρτίου και ανάλογα με την γεωγραφική περιοχή, την τοπογραφία αλλά και το τοπικό κλίμα φυσούν γενικά από ΒΔ έως ΝΔ διευθύνσεις στη δυτική Ελλάδα και ιδιαίτερα στις προσήνεμες στο Ιόνιο Πέλαγος περιοχές, Β και ΒΑ στην ανατολική Ελλάδα και στις προσήνεμες στο Αιγαίο Πέλαγος περιοχές. Οι νοτιάδες που προκαλούνται από διαταραχές που μας επισκέπτονται από τα δυτικά και νοτιοδυτικά (αφρικανικά χαμηλά) μπορεί να είναι θυελλώδεις προκαλώντας προβλήματα σε στεριά και θάλασσα.
Όπως όλοι οι μήνες των μεταβατικών εποχών (άνοιξη και φθινόπωρο), ο Απρίλιος είναι ευμετάβλητος και δεν του λείπουν οι σημαντικές διακυμάνσεις θερμοκρασίας και οι εναλλαγές καιρικών φαινομένων. Έτσι, ο γενικά ήπιος Απρίλιος μπορεί να συγκεντρώνει όλες τις εποχές, από όψιμα χιόνια και ισχυρές βροχές και καταιγίδες, μέχρι καλοκαιρινές ζέστες και αφρικανική σκόνη. Ενδεικτικά:


  • Απριλιάτικες χειμερινές εξάρσεις και χιονοπτώσεις

-         -  Ο Απρίλιος 1997 ήταν ο ψυχρότερος Απρίλιος των τελευταίων 60 χρόνων με χιονοπτώσεις στην πόλη της Αθήνας στις 7/4.
-         -  Μία ακόμη ισχυρή ψυχρή εισβολή το πρώτο δεκαήμερο του Απρίλη 2003, έφερε ισχυρές χιονοπτώσεις στη βόρεια Ελλάδα, αρνητικές θερμοκρασίες (–13 βαθμούς ελάχιστη θερμοκρασία στην Καστοριά στις 8/4) και χιονοπτώσεις στην πόλη της Θεσσαλονίκης στις 7/4 με ύψος χιονιού μέχρι 10 εκατοστά.
-          Στα μέσα του Απρίλη 1988 αλλά και στα μέσα του Απρίλη 1996 και του 2006 είχε χιονίσει  στη βόρεια Ελλάδα.
-          Χιόνια στα κεντρικά και βόρεια ορεινά τον Απρίλη του 1994 και του 2001.
-          Πρωταπριλιά του 1995 είχε χιονίσει στα ορεινά της Αττικής.
-          Τον Απρίλη του 2011, μήνα με θερμοκρασίες χαμηλότερες του κανονικού, είχε χιονίσει στα ορεινά ακόμα και της Νότιας νησιωτικής και ηπειρωτικής Ελλάδας, ενώ χιόνια στα ορεινά της ηπειρωτικής χώρας έπεσαν και το διήμερο 10-11/4/2012.
-          Το δέυτερο δεκαήμερο του 2014 χιόνισε σε αρκετές ορεινές περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδας και μάλιστα χιόνι έπεσε και στην πόλη της Φλώρινας. Και την επόμενη χρονιά, τον Απρίλη του 2015, χιόνια είχαν πέσει και στα ορεινά ακόμη και της ανατολικής και νότιας Ελλάδας.





  • Θερμοί Απρίληδες

19-4-2018: Ηλιοβασίλεμα μια θερμής μέρας στην Αθήνα
Τα τελευταία χρόνια, ο Απρίλιος τείνει να είναι θερμότερος σε σχέση με τις κλιματικές τιμές.
Μάλιστα, σύμφωνα με την ΕΜΥ, ο Απρίλιος του 2018 καταγράφηκε από πολλούς μετεωρολογικούς σταθμούς σαν ο θερμότερος από το 1960. Πολύ υψηλότερες θερμοκρασίες από τις κλιματικές τιμές καταγράφηκαν επίσης το 2016 με τη θερμοκρασία στην Κωπαΐδα να αγγίζει τους 35 βαθμούς στις 19/4 (σταθμός ΕΑΑ), το 2013, με τη θερμοκρασία στις 30/4 να ξεπερνά τους 30 βαθμούς σε πολλές περιοχές της χώρας.
Άλλοι πρόσφατοι Απρίληδες με θερμοκρασίες πάνω από τις κλιματικές τιμές ή θερμές εξάρσεις ήταν, σύμφωνα με την ΕΜΥ και το ΕΑΑ, το 2006, το 2007, (ιδιαίτερα ξηρός μήνας σε όλη τη χώρα), το 2008 (36.7 °C στο σταθμό του ΕΑΑ στην Κνωσό στις 21/4), το 2012, το 2017 (34 βαθμοί μέγιστη θερμοκρασία στο σταθμό του ΕΑΑ στον Πύργο), το 2019 (32 βαθμοί στη Λειβαδιά στις 27/4).



  • Μεταφορά σκόνης
22-4-2008: Ηλιοβασίλεμα με μεταφορά σκόνης στην Αθήνα
Σχεδόν κάθε χρόνο τον Απρίλιο σημειώνονται επεισόδια μεταφοράς αφρικανικής σκόνης πάνω από τον ελλαδικό χώρο, που αρκετές φορές συνοδεύονται από λασποβροχές. Οι αφρικανικές αέριες μάζες που μεταφέρουν τη σκόνη από τη Σαχάρα ανεβάζουν συνήθως και τη θερμοκρασία στη χώρα. Ιδιαίτερα επηρεάζεται η Κρήτη όπου οι θερμοί νοτιάδες, εκτός από την υψηλή συγκέντρωση σκόνης που προκαλούν, δρουν και ως καταβάτες ανεβάζοντας τη θερμοκρασία στο βόρειο μέρος του νησιού σε καλοκαιρινά επίπεδα και μάλιστα πάνω από 30 βαθμούς Κελσίου. ‘Ένα πολύ σοβαρό επεισόδιο μεταφοράς σκόνης συνέβη στις 17 Απριλίου 2005. Επρόκειτο κυριολεκτικά για αμμοθύελλα με ισχυρούς νοτιάδες που είχε μειώσει την ορατότητα στο ελάχιστο.

Ενδεικτικά, αναφέρουμε μερικά ακόμη αξιοσημείωτα επεισόδια μεταφοράς σκόνης το μήνα Απρίλιο:

3/4/1911, 23/4/1965 με κόκκινη λασποβροχή στη Λέσβο, 21-22/4 2008 με άνοδο της θερμοκρασίας, 8-9/4/2016, 14/4/2016 κλπ.


  • Απριλιάτικες βροχές και καταιγίδες
Οι βροχές και οι καταιγίδες τον Απρίλη οφείλονται κυρίως σε διαταραχές αλλά και στις πρώτες θερμικές αστάθειες της περιόδου. Αρκετές φορές συνοδεύονται από χαλαζοπτώσεις που προκαλούν ζημιές. Κάποιες φορές συνοδεύονται από ισχυρές ανεμοθύελλες. Παρακάτω αναφέρονται μερικές κακοκαιρίες από τον 20ο αιώνα καθώς και μερικά από την τελευταία δωδεκαετία. Κάποια από αυτά ήταν έντονα και μερικά προκάλεσαν ζημιές και θύματα:



7 & 8/4/1909: Κακοκαιρία στην Ελλάδα με βροχές καταιγίδες και χιόνια στα ορεινά. Υπερχείλιση του Πηνειού πλημμυρίζει το θεσσαλικό κάμπο. Ισχυρή καταιγίδα με ανεμοθύελλα προκαλεί ζημιές στην Καλαμάτα. 
Πηνειός με φόντο τον Κίσσαβο. Πηγή: Wikipedia

14/4/1922: Ανεμοστρόβιλος στα Χανιά (πηγή: Γιώργος Στυλιανάκης).
7/4/1950:  Απογευματινή νεροποντή στην Αθήνα. Πλημμύρες σε κεντρικούς δρόμους.
28/4 /1964: Καταρρακτώδεις βροχές και πλημμύρες στον Πύργο Ηλείας.

3/4/2008: Ανεμοστρόβιλος με έναν νεκρό στη Ζάκυνθο.
 

18/4/2012:Βαθύ βαρομετρικό χαμηλό περνάει πάνω από την Ελλάδα προκαλώντας βροχές και θυελλώδεις ανέμους.

27-04-2014: Υδροστρόβιλος στα Σφακιά
17/4/2017: Εντυπωσιακό μέτωπο καταιγίδων στην Αθήνα

6/4/2019: Πλημμύρες στην Κρήτη



Πηγές: