Σελίδες

Δευτέρα, 21 Απριλίου 2008

Οι καιροί της Μπολόνιας

Τέσσερα πράγματα θα μπορούσε να πει κανείς για το κλίμα της ιταλικής πόλης Μπολόνια, ενός τόπου που επισκέφθηκα πολλές φορές, και έζησα τους μεγαλοπρεπείς χειμώνες της:


1. Ομίχλη: Ο συχνός επισκέπτης

Η ομίχλη αγαπά την Μπολόνια και την επισκέπτεται συχνά. Από όλες τις ομίχλες της χρονιάς, η πιο όμορφη είναι η χειμωνιάτικη, αυτή που αρχικά παίδεψε τον, άμαθο στη δύναμή της, ψυχισμό μου και στο τέλος με γοήτευσε, αυτή που αναδεικνύει απαράμιλλα τη μεσαιωνική ομορφιά της πόλης.

Συχνά, όταν στα κοντινά βουνά χιονίζει, η χειμωνιάτικη ομίχλη δίνει στην πόλη ένα ασταμάτητο παγωμένο ψιλόβροχο σαν κι αυτό που με υποδέχτηκε στο ταξίδι μου εκεί. Φτάνοντας για πρώτη φορά στην πόλη, αντίκρυσα μια τέτοια εικόνα:


Bologna in the Rain

(Πηγή: flickr.com)


Πηγή: flickr.com

Μια ανάλογη εικόνα βέβαια μπορεί να αντικρύσει κανείς και την άνοιξη, εποχή που εκεί βρέχει πολύ.


Ωστόσο, οι κάτοικοι, βρέξει-χιονίσει δεν πτοούνται. Δεν διακόπτουν καμμία δραστηριότητα, ας είναι καλά οι στοές, στις άκρες των δρόμων που σοφά έκτισαν κάποτε οι αρχιτέκτονες του Μεσαίωνα, ακριβώς για να προστατεύουν τους διαβάτες από τις σκληρές καιρικές συνθήκες.

Το λέει με τους στίχους του ένας γνωστός Ιταλός τραγουδοποιός περιγράφοντας με ακρίβεια τη γεωγραφική θέση της πόλης, κάτω από τους λόφους - βόρειες απολήξεις των Απεννίνων ορέων, στα νότιο άκρο της (προστατευμένης από τα Απέννινα και τις Άλπεις) πεδιάδας του ποταμού Πάδου.

(σε ελεύθερη απόδοση)

«Η Μπολόνια είναι μια γηραιά κυρία, με λίγο αφράτα πλευρά

Με το στήθος στραμμένο στην πεδιάδα του Πάδου

που στους λόφους ακουμπά τα πισινά»


2. Τα καυτά καλοκαίρια


Το χειρότερο καιρικό σκηνικό που μπορεί να σου συμβεί στη Μπολόνια είναι η πνιγηρή αχλύς, χαρακτηριστική του θερμού και υγρού καλοκαιριού της βόρειας Ιταλίας. Γι αυτό, τους καλοκαιρινούς μήνες η πόλη αδειάζει και τα Σαββατοκύριακα οι λίγοι εναπομείναντες παίρνουν το δρόμο για τις σχετικά κοντινές παραλίες της Αδριατικής μια και στην πόλη δεν φτάνει η αύρα της θάλασσας. Άλλη ελπίδα δροσιάς, έστω και μικρής διάρκειας, οι θερμικές καταιγίδες.


(Πηγή: flickr.com)
...ma quant'è bello andare in giro per i colli bolognesi...


3. Οι λιγοστοί άνεμοι κι οι παγεροί χειμώνες


Επειδή η πόλη βρίσκεται στις άκρες της κοιλάδας του Πάδου, επηρεάζεται από τα κλιματικά χαρακτηριστικά της.

Η πεδιάδα του Πάδου είναι μια βαθιά λεκάνη που περικλείεται από ψηλά βουνά (τις Άλπεις και τα βόρεια Απέννινα ) και διασχίζεται από τον ποταμό Πάδο και τους παραποτάμους του.

Η εδαφική αυτή μορφολογία δεν διευκολύνει την ανανέωση του ατμοσφαιρικού αέρα στα κατώτερα στρώματα κι αυτό σε συνδυασμό με την υγρασία των ποταμών δημιουργεί ένα «μαξιλάρι» χαμηλής πυκνής νέφωσης, μια «ομίχλη που κόβεις με το μαχαίρι»,όπως την περιγράφουν χαρακτηριστικά ντόπιοι και επισκέπτες. Η μετεωρολογική αυτή συνθήκη, σε συνδυασμό μετην υψηλή βιομηχανική ανάπτυξη της περιοχής, καθιστούν την πεδιάδα του Πάδου μια από τις περιοχές με την υψηλότερη ρύπανση. Έτσι, οι άνεμοι στην περιοχή της Μπολόνια δεν είναι τόσο συχνοί όσο σε άλλες περιοχές


(Φωτο:: European Space Agency, πηγή:: Corriere Della Serra,)



Ωστόσο, μερικές φορές το χειμώνα, φυσούν από τη μεριά της Αδριατικής ισχυρότατοι βορειοανατολικοί άνεμοι. Συνήθως πρόκειται για τον περίφημο Bora (ναι, βορράς), καταβάτη από τις Διναρικές Άλπεις που οφείλεται σε υψηλες πιέσεις στα Βαλκάνια, ο οποίος σαρώνει τη βόρεια Αδριατική. Στην περίπτωση αυτή ο άνεμος που διασχίζει την Αδριατική δημιουργεί το φαινόμενο lake effect * που φέρνει χαμηλές θερμοκρασίες, χιόνια, και ισχυρές χιονοθύελλες στις ιταλικές ακτές της Αδριατικής και στις γύρω περιοχές, όπως η Μπολόνια.

Σπανιότερα, φτάνει στην περιοχή κι ένας άλλος άνεμος που διασχίζει επίσης την Αδριατική, ο παγωμένος Buran (βορράς κι αυτός) που έρχεται από τις ρωσικές στέπες.


Στην ψυχρή εισβολή της 10ης Μαρτίου 2010, η Μπολόνια θάφτηκε στο χιόνι ενώ στην Τεργέστη στη βόρεια Αδριατική που σαρώνεται τακτικά από τον bora, οι ριπές του ανέμου έφτασαν τα 200 χιλιόμετρα την ώρα!


Μπολόνια 10-3-2010 Τεργέστη 10-3-2010



4. Οι μπολονιέζικες λιακάδες


Πηγή: flickr

Μπορεί η ομίχλη να είναι συχνή αλλά δεν λείπουν και οι λαμπερές λιακάδες, εκείνες που κάνουν τους Μπολονιέζους να ξεχύνονται στους καταπράσινους λόφους πάνω από την πόλη για να χαρούν την ομορφιά της φύσης. Τις μέρες με ηλιοφάνεια και διαύγεια αναδεικνύεται η κοκκινωπή όψη που δίνουν στην πόλη οι παραδοσιακές κεραμοσκεπές και το χρώμα των κτιρίων δικαιολογώντας και τον ένα από τους τρείς λόγους για το χαρακτηρισμό «Bologna, La Rossa» (Μπολόνια, η Κόκκινη) που της δίνουν οι Ιταλοί (ο άλλος λόγος είναι πολιτικός).

Άλλοι δύο χαρακτηρισμοί που δίνουν οι Ιταλοί στη Μπολόνια είναι Bologna La Dotta (Μορφωμένη - έχει το παλαιότερο πανεπιστήμιο της Ευρώπης) και Bologna La Grassa (Χοντρή, χάρη στην καταπληκτική, πλούσια κουζίνα της και τους καλοφαγάδες κατοίκους).

Όλα αυτά δεν είναι παρά μόνο ένα μικρό μέρος αυτού που αντιπροσωπεύει αυτή η γοητευτική ιστορική πόλη, πατρίδα του Γουλιέλμου Μαρκόνι, του Λούτσιο Ντάλλα, της Ραφαέλλα Καρά, της μορταδέλας, των τορτελίνι και της Ducati.

Οι ιταλομαθείς μπορείτε να βρείτε περισσότερα για το κλίμα της ευρύτερης περοχής εδώ, ενώ τον καιρό της πόλης ζωτανά μπορείτε να δείτε εδώ .

Τελειώνοντας, ας ρίξουμε μια γρήγορη ματιά στη Μπολόνια, ακούγοντας ένα τραγουδάκι από το φημισμένο Μπολονιέζο τραγουδοποιό Λούτσιο Ντάλλα, στο οποίο σατιρίζει με αγάπη τη γενέτειρά του, νοσταλγώντας, μεταξύ άλλων τις καταιγίδες που ξεσπούν στους γειτονικούς λόφους.






Σάββατο, 19 Απριλίου 2008

Ταξίδι με τέσσερις καιρούς

Το αεροπλάνο είχε αφήσει πίσω του το διάδρομο 15 Left και σε δευτερόλεπτα έπαιρνε δεξιά στροφή πάνω από τη Γλυφάδα. Τα μεγάλα πλοία έξω από το λιμάνι του Πειραιά φάνταζαν πια σαν παιδικές μινιατούρες και σε λίγο το λεκανοπέδιο πίσω μου χανόταν κάτω από τα μια θάλασσα σύννεφα, που απλωνόταν πυκνότερη προς τα δυτικά. Μερικές σταγόνες βροχής σκόρπιες στο φινιστρίνι με άφησαν να φαντάζομαι την καιρική συνέχεια στην Αθήνα που άφηνα πίσω μου. Κλασσικός μουντός καιρός νοτιά που μάλλον θα έφερνε σιγανή βροχή.

Η πτήση πάνω από μια γαλήνια θάλασσα από σύννεφα ήταν άνετη χωρίς αναταράξεις αλλά η νεφοκάλυψη μου στέρησε τη δυνατότητα να μελετήσω από ψηλά το γνώριμο ανάγλυφο του Κορινθιακού και των ακτών του Ιονίου. Θα ήταν αυτός ένας τρόπος να κατασιγάσω τον ενδόμυχο φόβο του αεροπλάνου και την γλυκιά ένταση του ταξιδιού σε τόπο ξένο αλλά και τόσο οικείο, ταυτόχρονα. Έτσι, επιστράτευσα τη φαντασία για να μαντέψω τον καιρό κάτω από τα σύννεφα. Πάτρα, μουντάδα και ψιλόβροχο ....Κέρκυρα, ομίχλη... Ιόνιο γκριζοπράσινο και αφρισμένο .... Τάραντας, βροχή.... Πώς να ήταν ο καιρός στη Νάπολι; Να φορούσε άραγε ο Βεζούβιος εντυπωσιακό νεφομανδύα;

Πάνω από την κοιλάδα του Τίβερη (πηγή: flickr.com)

Καθώς πάσχιζα να φτιάξω εικόνες καιρικές ταξιδεύοντας το νου χιλιάδες μέτρα κάτω από τα σύννεφα και αμβλύνοντας το χρόνο, δεν κατάλαβα καν πότε έφτασε η διαδικασία προσγείωσης. «Θερμοκρασία 12 βαθμοί Κελσίου» ήταν το μόνο που συγκράτησα από τα λόγια του πιλότου καθώς κατεβαίναμε, μαζί με μια φευγαλέα εικόνα από ψηλά του ασημοπράσινου φιδίσιου Τίβερη, που μισοκρυβόταν μαζί με την Αιώνια Πόλη, πίσω από περαστικούς σωρείτες.

Στο Stazione Termini, τον πολύβουο κεντρικό σιδηροδρομικό σταθμό της Ρώμης, δεν είχα καθόλου το χρόνο για εικόνες και εντυπώσεις. Το τρένο θα έφευγε σε λίγα λεπτά.

Ρώμη, ο κεντρικός σιδηροδρομικός σταθμός (πηγή: flickr.com)

Αφήνοντας πίσω το όμορφο αλλά μελαγχολικό χειμωνιάτικο τοπίο της υπαίθρου της κεντρικής Ιταλίας, μια νέα πανδαισία χρωμάτων με περίμενε στην Τοσκάνη. Το πράσινο της χειμερινής βάστησης και το καστανό της γης κυριαρχούσαν στα χωράφια και στις διάσπαρτες χαμηλές λοφοσειρές. Πινελιές σε χρώματα ώχρας τα χωριά και οι κωμοπόλεις στις πλαγιές των λόφων, σκουρόχρωμοι γκριζο πράσινοι τόνοι οι μικρές συστάδες από τα κυπαρίσσια και τις γυμνές λεύκες.

Τοπίο στην Τοσκάνη (πηγή: flickr.com)

Το τρένο κυλούσε μέσα σε ένα γλυκό τοπίο, λουσμένο στο απαλό ρόδινο φως που έφτιαχνε το δειλινό μαζί την αραιή ομίχλη του κάμπου. Είχε βρέξει νωρίτερα. Στα χωράφια υπήρχαν μικρές λακκούβες με νερό. Αναρωτήθηκα πώς να ήταν η Φλωρεντία με βροχή. Θα το μάθαινα κάποια άλλη μελλοντική στιγμή.

Νύχτωνε πια όταν το τρένο σκαρφαλωμένο στις νότιες πλαγιές των Απεννίνων μπήκε σφυρίζοντας στο τούνελ που συνδέει την περιοχή της Τοσκάνης με την περιοχή Εμίλια- Ρομάνια, ουσιαστικά, την κεντρική με τη βόρεια Ιταλία. Πολύ λίγα χιλιόμετρα μας χώριζαν από την Μπολόνια. Όταν το τρένο βγήκε από το τούνελ, έμεινα έκθαμβη! Το ήπιο καιρικό σκηνικό της Τοσκάνης έμοιαζε μακρυνό παρελθόν.

Τα Απέννινα στην περιοχή της Τοσκάνης (πηγή: flickr.com)


Οι βόρειες πλαγιές των Απεννίνων ήταν κατάλευκες από το χιόνι και τυλιγμένες στη χαμηλή νέφωση! Τόσο έντονη ήταν η διαφορά που ένοιωσα σαν να είμαι σε άλλη χώρα και σε διαφορετική εποχή! Ο ρόλος της οροσειράς των Απεννίνων στη διαμόρφωση του κλίματος της Ιταλίας σε όλο του το μεγαλείο!

Μπολόνια, οι Δύο Πύργοι (πηγή: flickr.com)
Είχε σκοτεινιάσει για τα καλά, όταν το τρένο έφτασε στη Μπολόνια. Βγαίνοντας από το σταθμό, ένοιωσα την παγερή ανάσα της ομίχλης και το λεπτό ακατάπαυστο μαστίγωμα της ψιλής βροχής. Φτάνοντας στο κέντρο της πόλης, το κρύο ήταν δυνατό, ακόμη και κάτω από τις περίφημες στοές των κτιρίων που προσφέρουν στους διαβάτες προστασία από το θυμό των καιρών. Αντικρύζοντας από μακριά τους δύο πύργους, σήκωσα ασυναίσθητα το βλέμμα ψηλά. Ίσα που φαίνονταν οι κορυφές τους. Έμοιαζαν σαν να σκύβουν προς το μέρος μου και να μου ψιθυρίζουν συνομωτικά «Καλωσόρισες στο βασίλειο της ομίχλης!»

(Αναμνήσεις από ένα ταξίδι ζωής)



Πέμπτη, 27 Μαρτίου 2008

Μικρό ημερολόγιο



Καιρός άστατος ... και γοητευτικός! Με διαρκείς εναλλαγές φωτός και χρωμάτων, με αέρα ανάλαφρο, ζέστη γλυκιά τα μεσημέρια, ψύχρα αναζωογονητική τα βράδια! Και μυρωδιές! Όχι ακόμη λουλουδιών αλλά καιρικές μυρουδιές! Ακαθόριστες κι ελπιδοφόρες!

Μια γρήγορη αναδρομή της εβδομάδας μέχρι τώρα:

24 Μάρτη

Μετά το θολοκίτρινο πέπλο της κυριακάτικης σκόνης, ήλθε ο αέρας. Ο νοτιάς, ο φλύαρος, ο άγαρμπος κι αγαπημένος. Το άτακτο παιδί της άνοιξης. Πότε σιρόκος, πότε όστρια, πότε γαρμπής, έδωσε τα ρέστα του κι αφού κουράστηκε, μάζεψε τα θυσσανόμορφα στόρια του κι έδωσε τη σκυτάλη στον πουνέντε και στο μαϊστρο, τους μαντατοφόρους των δυτικών καιρών, αυτούς που χαρίζουν τα ομορφότερα και διαυγέστερα χρώματα στον αττικό ουρανό και στη θάλασσα: ζαφειρένια την ημέρα, ροδόχρυσα σαν πέφτει ο ήλιος, ροδόγκριζα το δειλινό.

25 Μάρτη

Ανήμερα της εθνικής γιορτής, μετά από μια άγρια ολονύχτια θαλασσοταραχή, ο Σαρωνικός είχε αρχίσει να καταλαγιάζει το θυμό του στις νότιες ακτές της Αττικής. Όμως ο ήχος και η ασημόλευκη όψη των κυμάτων μαζί με το παιχνίδι του ήλιου με τα σύννεφα σε καθήλωναν σ’ ένα ατέλειωτο αγνάντι προς τις κορυφογραμμές του Αργοσαρωνικού:




Ανάλογα χρώματα και διαύγεια από τις ακτές της Βάρκιζας, μέχρι την Ανάβυσσο:





26 Μάρτη

Η χτεσινή μέρα ξημέρωσε πιο μελαγχολική με μια απαλή βροχούλα που με συνόδεψε στο πρωινό περπάτημα για τη δουλειά, που, όμως, τέλειωσε γρήγορα.
Ο ήλιος ξαναβγήκε αλλά είχε παρέα λογιών-λογιών σύννεφα που εκεί γύρω στις πέντε το απόγευμα, συνεργάστηκαν για να κάνουν στους κατοίκους των νοτίων προαστείων, μια ευχάριστη έκπληξη: μια ολιγόλεπτη αθόρυβη βροχούλα, που στο φως του ήλιου έμοιαζε σαν ψιλό χιονόνερο και ταυτόχρονα, ένα καλοσχηματισμένο, διπλό ουράνιο τόξο στον Υμηττό, τόσο ζωντανό και κοντινό που νόμιζες ότι μπορείς να το αγγίξεις! Δεν είχα μπαταρία να το φωτογραφίσω, δυστυχώς!

Αποζημιώθηκα όμως αργότερα, όταν αντίκρυσα και φωτογράφισα ένα υπέροχο δειλινό από εκείνα που λατρεύω! Όλη η εγκυκλοπαίδεια χαμηλών και μέσων νεφών ήταν απλωμένη στον ουρανό σε μια μαγευτική γκάμα απαλών χρωμάτων! Και στον αέρα πλανιόταν αδρή η ευωδιά της μακρινής καταιγίδας: έντονα νοτισμένη και ελαφρά μεταλλική.





27 Μάρτη

Την περίμενα και δεν την έχασα, την κοντινή καταιγίδα νωρίς τα ξημερώματα. Έναστρος ο δυτικός ουρανός, φορτωμένος όμως ο Υμηττός. Από κει ακούστηκαν οι δυό-τρεις βροντές και τα σύννεφα που σέρνονταν στο βουνό άφησαν μια ακόμη ήσυχη βροχή. Ο ουρανός στη συνέχεια της μέρας άλλαξε πολλές όψεις, ο Υμηττός ξαναφορτώθηκε το μεσημέρι τα θεριά της αστάθειας και τώρα, απόγευμα πια, ένα τείχος νεφών πλησιάζει αργά από τα νοτιοδυτικά. Ο καιρός σήμερα δείχνει σαν να μην έχει ανοίξει ακόμη όλα τα χαρτιά του.





 

Οι φωτογραφίες μου στο Flickr